Електронний багатомовний

термінологічний словник

Electronic Multilingual Terminological Dictionary


Inźynieria

Cybernetyka

Nauka, która zajmuje się badaniem przetwarzania informacji i komunikacją w systemach sterowania oraz badaniem zależności funkcjonowania organizmów żywych, społeczeństw i maszyn (Wielki słownik języka polskiego).

Nauka o sterowaniu oraz przesyłaniu i przetwarzaniu informacji w systemach techn., biol. i społecznych (Internetowa Encyklopedia PWN).
Cybernetyka pierwszego rzędu (first-order cybernetics) lub techniczna cybernetyka (engineering cybernetics) zajmuje się cyrkularną przyczynowością w systemach fizycznych dla obserwacji, zrozumienia i kontroli tych systemów. Cybernetyka drugiego rzędu albo biologiczna cybernetyka uwzględnia jako część systemu rolę obserwatora, który dokonuje badań (Dziubińska, A.).
Przedmiotem zainteresowania cybernetyki jest złożony, dynamiczny system sterowania, realizowany w przyrodzie żywej, technice i społeczeństwie; podstawową metodą cybernetyki jest modelowanie zjawisk rozpatrywanych jako transformacja zbioru wejść na zbiór wyjść. Cybernetyka wykorzystuje matematykę, logikę formalną, a także nauki techn. i społeczne. Podstawowe pojęcie cybernetykisterowanie — oznacza wywieranie pożądanego wpływu na określone zjawiska (procesy). W Polsce zainteresowanie cybernetyką pojawiło się w latach 60. (w latach 50. w krajach komunistycznych cybernetykę uważano za „reakcyjną pseudonaukę” i postać „współczesnego mechanicyzmu”), do czego przyczyniły się oryginalne prace H. Greniewskiego, M. Mazura, S. Manczarskiego, O. Langego oraz S. Lema. Od 1962 działa Pol. Tow. Cybernetyczne (Internetowa Encyklopedia PWN).
Obecnie cybernetyka jest często traktowana jako jeden z nurtów w badaniach systemowych, do których zalicza się m.in. teorię systemów i synergetykę. Ważnym nurtem badań w cybernetyce jest też fiz. modelowanie procesów występujących w żywych organizmach, co umożliwiło głębsze poznanie takich ich właściwości, jak: zdolność do adaptacji, uczenia się ( automatyczne uczenie), homeostaza (homeostat), ultrastabilność, samoorganizacja; badania te przyczyniły się do powstania biocybernetyki. W ramach c. powstały też takie jej wyspecjalizowane kierunki badań, jak c.: ekon., socjol. (socjocybernetyka), edukacyjna, wojsk., zarządzania i in. W miarę rozwoju techniki komputerowej niektóre kierunki badań cybernetycznych, ściśle związane z modelowaniem komputerowym, zaczęto uważać za część informatyki; dotyczy to m.in.: symulacji komputerowej, sztucznych sieci neuronowych i rozpoznawania obiektów. (Internetowa Encyklopedia PWN).

Źródła:

Wielki słownik języka polskiego. Retrieved from: https://wsjp.pl/haslo/podglad/49432/cybernetyka/5148851/nauka

Internetowa Encyklopedia PWN. Retrieved from: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/cybernetyka;3888555.html

Dziubińska, A. (2016). Metodologiczne podstawy tworzenia dywergentnych modeli biznesowych. Studia Ekonomiczne, 267, 7-26. Retrieved from: https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.cejsh-ad9ef963-6627-4370-9052-01e99d55de50

Część mowy rzeczownik
Rodzaj gramatyczny żeński
Pojedyncza
Mianownik Cybernetyka
Dopetniacz Cybernetyki
Celownik Cybernetyce
Biernik Cybernetykę
Narzednik Cybernetyką
Miejscownik Cybernetyce